Skip to main content

Een van de taken van een curator is het uitvoeren van het oorzaken- en rechtmatighedenonderzoek. Om gedegen onderzoek te doen is toegang tot de (financiële) administratie van failliet noodzakelijk. Op grond van de faillissementswet kan de curator dan ook afgifte vorderen van de administratie die zich bij een derde bevindt. Dit geldt ook voor administratie die digitaal in de ‘cloud’ is opgeslagen.

Deze afgifteverplichting is regelmatig onderwerp van discussie. Zo ook tussen de curatoren van Amsterdam Trade Bank (‘ATB‘) en Microsoft. Microsoft weigerde, mede gelet op de sancties jegens de Russische aandeelhouders, maar kreeg van de Rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2022:4452) de deksel op haar neus.

Faillissement Amsterdam Trade Bank

In april dit jaar failleerde ATB. Een essentieel deel van de digitale administratie van ATB bevond zich in een digitale Microsoft-omgeving: in de cloud dus. Een week voor faillietverklaring had Microsoft haar dienstverlening aan ATB echter opgeschort. De reden? ATB was vanwege haar connecties met Rusland op een Amerikaanse sanctielijst geplaatst als gevolg van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Deze sanctielijst verbiedt Amerikaanse ondernemingen zoals Microsoft om hun diensten te verlenen aan bedrijven op de sanctielijst.

Voor ATB betekende dit dat zij voor faillissement al geen toegang meer had tot de digitale administratie. Na faillissement hadden de twee curatoren van ATB óók geen toegang tot de administratie. En dat is een probleem. Zeker omdat sprake is van een groot aantal schuldeisers van ATB: zeker 23.000 rekeninghouders zagen hun bank failleren. Er is dus ook enige haast geboden met de toegang.

Standpunt Microsoft

De twee curatoren richtten zich tot de rechter om Microsoft te dwingen toegang te verschaffen. Microsoft verweerde zich en betoogde dat van haar niet kan worden gevraagd de problemen omtrent de administratie voor de curator op te lossen en zich daarbij bloot te stellen aan strafrechtelijke en financiële risico’s. Deze risico’s zouden voortkomen uit de EU-sanctieverordening die het verbiedt economische middelen aan personen op de sanctielijst of aan met hen verbonden natuurlijke of rechtspersonen beschikbaar te stellen. In dit geval de Russische aandeelhouders van ATB.

Oordeel in kort geding

De voorzieningenrechter volgt het betoog van Microsoft niet en is heel duidelijk. Op grond van artikel 105b Faillissementswet moet een curator kunnen beschikken over de volledige administratie van ATB, ook administratie die zich ‘in the cloud’ bevindt. De voorzieningenrechter overweegt dat Microsoft zich als grote Amerikaanse partij uitsluitend heeft laten leiden door eigen belangen door koste wat het kost te vermijden dat gehandeld wordt in strijd met de geldende sancties. Hiervan is namelijk niet zonder meer sprake, aldus de voorzieningenrechter. De curatoren hebben maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat Microsoft overeenkomstig de geldende sancties en de ratio daarvan om medewerking heeft verzocht. Het alternatief om te wachten op toestemming van de autoriteiten voor een eventuele uitzondering op de sanctieregels, kan maanden duren. Kostbare tijd die er in een faillissement met 23.000 particuliere rekeninghouders niet is.

Voorzieningenrechter

De voorzieningenrechter komt tot het oordeel dat niet aannemelijk is dat Microsoft bij het afgeven van de administratie strafrechtelijke of financiële risico’s van enige betekenis loopt. De voorzieningenrechter overweegt daarbij dat het ter beschikking stellen van deze diensten in het kader van het faillissement voorshands niet kan worden aangemerkt als een op basis van de EU-sanctieverordening verboden handeling, namelijk het beschikbaar stellen van ‘economische middelen’. Daarom wijst de voorzieningenrechter de vorderingen van de curatoren dan ook toe.

Tot slot

Deze uitspraak laat zien dat de toegang tot de administratie voor de afwikkeling van een faillissement essentieel is en een belangenafweging in het voordeel van de curator zal worden beslecht. In dit geval weegt het belang van de curatoren en de in het faillissement betrokken schuldeisers, zwaarder dan het belang van Microsoft op het voorkomen van (mogelijk) handelen in strijd met sanctiewetgeving.

 

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Neem dan contact op met Aniek van Rooij of één van de andere advocaten van team Insolventie & Herstructurering.

 

Augustus 2022