Skip to main content

In Nederland rust een taboe op praten over schulden. Het is not done. Het erkennen van het probleem en hierover praten is echter stap één om te komen tot een oplossing. Mijn oproep: wees transparant over schulden. Dit lost meer problemen op dan het veroorzaakt én het verkleint het risico op bestuurdersaansprakelijkheid.

In de praktijk kom ik ze regelmatig tegen. De struisvogels. Ze steken de kop in het zand en hopen dat het probleem vanzelf weggaat. Schulden verdwijnen echter niet vanzelf. Sterker nog, het probleem wordt alleen maar groter als dit wordt genegeerd. Dat komt bijvoorbeeld door lopende verplichtingen, rente en (contractuele) boetes. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

Een vaak door mij gehoord argument is dat schuldenaren bang zijn voor de selffulfilling prophecy. Ze vrezen dat praten over schulden het faillissement tot gevolg heeft. Schuldeisers weten dan immers van het probleem en vragen vervolgens direct hun geld terug met een faillissement tot gevolg.

Het ongecontroleerd verspreiden van informatie over financiële problemen is inderdaad onverstandig. Schuldenaren houd ik echter voor dat deze informatie zich vaak toch al aan het verspreiden is. Het is daarom meestal verstandiger dat de schuldenaar proactief, gecontroleerd en gestructureerd zelf hierover praat met zijn schuldeisers. Dit laat zien dat de schuldenaar in control is. Daarnaast kan dit contactmoment worden gebruikt om uit te leggen dat er wordt gewerkt aan een oplossing. Transparantie wekt dan vertrouwen.

Het delen van deze informatie en het zelf werken aan een oplossing is ook één van de kerngedachtes achter de Wet Homologatie Onderhands Akkoord (de WHOA). Door het delen van informatie en het presenteren van een oplossing kan de schuldenaar zelf zijn financiële problemen oplossen. Goede en transparante communicatie is van essentieel belang in een WHOA-traject.

Transparantie vormt ook goede bescherming tegen bestuurdersaansprakelijkheid. Dit volgt uit een arrest van het hof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2020:643).

De situatie die heeft geleid tot deze uitspraak is als volgt. De schuldenaar (een besloten vennootschap) exploiteert een modewinkel. De bestuurder van de schuldenaar heeft eind 2009 aan de verhuurder meegedeeld dat hij financiële problemen verwachtte. De kledingbranche verkeerde toen namelijk in crisis. De bestuurder geeft ook aan dat mogelijk de huur niet meer volledig kon worden betaald. In 2010 ontstond ook daadwerkelijk een huurachterstand. Vervolgens is in gezamenlijk overleg gezocht naar een oplossing. In de tussenliggende periode is slechts een deel van de huur betaald.

De schuldenaar gaat uiteindelijk toch in 2014 failliet. De verhuurder is vervolgens van mening dat de bestuurder, naast de vennootschap, aansprakelijk is voor de onbetaalde huur. De verhuurder vindt dat de bestuurder aansprakelijk is, omdat hij bij het ontstaan van de huurschuld wist of redelijkerwijs behoorde te begrijpen dat de vennootschap haar verplichtingen niet zou kunnen nakomen en geen verhaal zou bieden voor de daardoor door de schuldeiser geleden schade. Dit wordt de zogenaamde Beklamel-aansprakelijkheid genoemd. Deze aansprakelijkheidsnorm is verder uitgelegd door de Hoge Raad in de uitspraak HR Ontvanger/Roelofsen.

Een procedure volgt. De rechtbank en het hof wijzen de vordering van de schuldeiser af. Een belangrijke reden voor de afwijzing is het feit dat de schuldeiser op de hoogte was van de slechte financiële positie van de schuldenaar. De schuldeiser was hiervan op de hoogte, omdat de bestuurder de schuldeiser hierover duidelijk, adequaat en bij herhaling had geïnformeerd. Transparantie beschermt hier de bestuurder.

Het hof geeft daarnaast nog een waarschuwing. De uitkomst in deze procedure zou mogelijk anders zijn geweest als de schuldenaar een uitdrukkelijke garantie ter zake de huurbetaling had verstrekt. Bestuurders van een bedrijf in moeilijkheden doen er dus wijs aan om géén garanties meer te verstrekken.

Goede en heldere communicatie is essentieel voor een bedrijf in moeilijkheden. Bestuurders van bedrijven in moeilijkheden moeten hier dus goed opletten. Het gaat daarbij niet alleen om de inhoud, maar ook om de vorm en wijze van communiceren. Het is raadzaam om tijdig (communicatie)advies in te winnen van een insolventiejurist. Mijn advies zal meestal luiden: transparante en aantoonbare communicatie loont!  

Meer informatie

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Neem dan contact op met Lodewijk Hox of één van de andere advocaten van team Insolventie & Herstructurering.

Maart 2021