Sinds de invoering van de avondklok is het onrustig in verschillende Nederlandse steden. Zo ook in Eindhoven, sinds 10 jaar één van de thuissteden van Boels Zanders Advocaten. Een kleine groep mensen protesteert vreedzaam tegen de afgekondigde maatregelen. Wat men hiervan ook denkt, dat mag als de afspraken voor een vreedzaam protest worden nageleefd. Een grote groep mensen maakt van de protesten echter misbruik om eens flink te rellen en te plunderen. Deze groep laat een enorme ravage achter in de binnenstad. Overheden en bedrijven worden in deze zeer lastige tijden opgezadeld met nog meer schade. Schade die mogelijk deels onverhaalbaar is bij de eigen verzekeraar. Verschrikkelijk!

Het slopen van winkels en de publieke ruimte is niet goed te praten. In eerste instantie is het aan het openbaar ministerie om de relschoppers stafrechtelijk aan te pakken. In de strafprocedure kunnen ondernemers en overheden een vordering als benadeelde partij instellen. Mocht dit onvoldoende soelaas bieden, dan kan de schade ook via het civiele recht worden verhaald.

Het lastige bij dit alles is: wie is nu verantwoordelijk voor wat? Stel, een relschopper heeft een steen door een ruit van een winkel gegooid. Vervolgens heeft een hele groep relschoppers (inclusief de steengooier) de winkel geplunderd. Van de relschoppers wordt slechts één persoon geïdentificeerd. Kan deze ene geïdentificeerde relschopper dan worden aangepakt voor de volledige schade? Ja, dat kan!

Sterk versimpeld: als iemand een onrechtmatige daad pleegt – zoals het vernielen en/of stelen van eigendommen – dan is deze persoon aansprakelijk voor de schade die daardoor is veroorzaakt. Het is aan de benadeelde partij om dit te bewijzen. Want wie stelt moet bewijzen.

Het leveren van dit bewijs is lastig als een hele groep relschoppers de boel hebben gesloopt en slechts één persoon wordt aangehouden. Bewijs maar eens wat deze persoon precies heeft gedaan. Dit probleem wordt opgelost door het leerstuk van groepsaansprakelijkheid. De geïdentificeerde relschopper kan op grond van artikel 6:166 BW worden aangesproken voor de hele schade die in groepsverband is veroorzaakt. De geïdentificeerde plunderaar is namelijk hoofdelijk aansprakelijk.

Hooligans zijn in het verleden op dezelfde manier aangepakt. Een voorbeeld volgt uit een uitspraak van de Rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2000:AA6192). Toen een deel van de meegereisde Ajax “supporters” het bezoekersvak van NAC vernielde, werd Ajax aangesproken tot vergoeding van de schade. Ajax heeft de schade van NAC vergoed. Vervolgens heeft Ajax één van de geïdentificeerde hooligans aangesproken, toevallig de hooligan met diepe zakken.

Het is duidelijk dat de aangesproken hooligan niet alle schade zelf heeft veroorzaakt. Hij heeft wel aantoonbaar deelgenomen aan de ongeregeldheden. De aangesproken hooligan is hoofdelijk veroordeeld voor de totale schade, ook al vond de betreffende hooligan dat oneerlijk. Het is verder aan de aangesproken hooligan om uit te zoeken of hij een deel van de schade kan verhalen op de andere aanwezige hooligans.

Deze uitspraak geldt volgens mij ook voor de corona-relschoppers en plunderaars. Lukt het om een plunderaar van een specifieke winkel voldoende te identificeren aan de hand van beeldmateriaal, dan is het mogelijk om deze plunderaar aan te spreken voor in ieder geval de schade aan die winkel. Ik help ondernemers en de overheden graag hiermee. Alleen samen krijgen we corona onder controle. Samen kunnen we ook de corona-relschoppers aanpakken.

Meer informatie

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Neem dan contact op met Lodewijk Hox of één van de andere advocaten van Boels Zanders.

Januari 2021