Eind 2019 maakte minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (Minister) haar plannen voor het omschakelprogramma duurzame landbouw (Omschakelprogramma) bekend. Op 18 november 2020 heeft de Minister de contouren van het Omschakelprogramma geschetst aan de Tweede Kamer. Het streven van de Minister is dat de verschillende onderdelen van het programma in de loop van 2021 operationeel gemaakt worden. Voor welke agrarische ondernemers is dit programma bedoeld en wat houdt het programma in? Wij lichten dat voor u toe.

Doel van het Omschakelprogramma

Nederland heeft een stevige opgave om de uitstoot en neerslag van stikstof terug te dringen, aldus de Minister. Het omschakelen naar een duurzaam agrarisch bedrijfssysteem levert een belangrijke bijdrage aan stikstofreductie. Het Omschakelfonds moet deze overstap naar duurzame bedrijfsvoering stimuleren en versnellen. Bij de omschakeling naar duurzame bedrijfsvoering is financiering voor ondernemingen vaak een belemmering. Het doel van het Omschakelprogramma is het financieel tegemoet komen van omschakelende ondernemers in de land- en tuinbouw.

Wat houdt het programma precies in?

Het Omschakelprogramma stuurt op doelen in plaats van maatregelen. Dit betekent concreet dat de ondernemer wordt uitgedaagd zich een doel te stellen, bijvoorbeeld ‘minder gebruik maken van kunstmest’. Hier moet vervolgens een plan aan ten grondslag liggen hoe de ondernemer deze doelen wilt gaan bereiken. Voor dit plan kan financiële steun worden verkregen. De financiële ondersteuning aan de agrarische ondernemers wordt vormgegeven langs twee te onderscheiden ‘sporen’: Het omschakelspoor en het overbruggingsspoor.

Omschakelspoor

Dit spoor bevat financiële ondersteuning voor daadwerkelijke omschakelingen de kosten die daarmee samenhangen. De financiële ondersteuning wordt vormgegeven in een (i) Investeringsfonds Nationaal Groenfonds (NGF) (ii) Subsidieregeling Bedrijfsplan voor omschakeling en (iii) Regeling Demonstratiebedrijven.

De doelstelling is het NGF begin 2021 operationeel te krijgen, nu dit de kern van het Omschakelprogramma is. De bedoeling is dat het NGF achtergestelde leningen gaat verstrekken aan agrarische ondernemers die willen omschakelen. Dit uiteraard als de bedrijfsplannen daarvoor zijn goedgekeurd. Voor het opstellen van deze bedrijfsplannen komt ook subsidie beschikbaar (Subsidieregeling Bedrijfsplan voor omschakeling). Tot slot wordt de mogelijkheid geboden voor bedrijven om onderling ervaringen uit te wisselen. Dit in de vorm van de Regeling Demonstratiebedrijven.

Overbruggingsspoor  

Het Overbruggingsspoor bestaat uit een Werkkapitaalregeling. Door de omschakeling van bedrijfsvoering kan er een tijdelijke verlaging van de kasstroom (werkkapitaal) ontstaan. Met dit spoor is voorzien in deze eventuele kasstroomdip en deze kan gefinancierd worden via een werkkapitaallening als onderdeel van de totale investeringsfinanciering. De bedoeling is dat de lening wordt verstrekt door de huisbankier en de overheid een borgstelling afgeeft voor deze werkkapitaalleningen.

Tot slot

De Minister is druk doende voor agrarische ondernemers (financiële) mogelijkheden te creëren om over te schakelen naar meer duurzame bedrijfsvoering. Wilt u meer informatie over het omschakelingsprogramma, wat een achtergestelde lening inhoudt of wat een borgstelling betekent voor uw onderneming en huisbankier? Dan kunt u contact opnemen met Merel Lentjes of een van de andere advocaten van Team Food & Agri.

Februari 2021