Aanbevelingen Inspectie over bestuur en toezicht

De Inspectie van het Onderwijs (“Inspectie”) heeft vorig jaar onderzoek gedaan naar de functionele scheiding van bestuur en toezicht in de praktijk van het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek doet de Inspectie aanbevelingen aan bestuurders en toezichthouders.

Functionele scheiding van bestuur en toezicht
Vanaf de inwerkingtreding van de Wet Goed Onderwijs – Goed Bestuur in 2010 zijn schoolbesturen in het funderend onderwijs verplicht om bestuur en intern toezicht van elkaar te scheiden. Wettelijk is bepaald dat de bevoegdheden van intern toezichthouders zodanig moeten zijn dat hij/zij een deugdelijk en onafhankelijk toezicht kan uitoefenen (art. 17c Wpo en art. 24e lid 1 Wvo). Schoolbesturen kunnen zelf bepalen of ze dit willen vormgeven door middel van een functionele of organieke scheiding.

Met name in het primair onderwijs wordt nog vaak gekozen voor een functionele scheiding van bestuur en toezicht. Kenmerkend voor deze bestuursvorm is dat a) toezichthoudende en uitvoerende bestuurstaken verdeeld worden onder bestuursleden of b) personen buiten het bestuur met uitvoerende bestuurstaken worden belast, bijvoorbeeld een directie of schoolleiding. Deze bestuursvorm wordt aangeduid met termen als one-tier-model of raad-van-beheer model (a) respectievelijk bestuur-directiemodel of gedelegeerd model (b). Bij deze schoolbesturen zijn bestuur en toezicht dus niet statutair verdeeld over twee verschillende organen die ieder afgebakende bevoegdheden hebben, zoals bij schoolbesturen met een raad van toezicht.

Aanleiding en doelstelling onderzoek
De aanleiding voor dit onderzoek komt voort uit eerder onderzoek dat de Inspectie deed. In 2016 constateerde de Inspectie namelijk dat schoolbesturen met een functionele scheiding van bestuur en toezicht zich minder vaak verantwoorden over vereisten voor goed bestuur. Ook bleek dat deze besturen vaker een school met zwak onderwijs onder zich hebben. Met het vervolgonderzoek heeft de Inspectie meer inzicht willen verkrijgen in de inrichting en werking van een functionele scheiding van bestuur en toezicht, en heeft zij onderzocht of er wel voldoende sprake is van interne checks & balances.

Conclusies en aanbevelingen
De Inspectie concludeert dat bij een functionele scheiding de handelingsruimte van uitvoerend bestuurders soms te beperkt is. Ook dient de onafhankelijkheid van toezichthoudende bestuurders te worden verbeterd. Verder constateert de Inspectie dat de wettelijke kaders zullen moeten worden verduidelijkt, zodat de controlerende rol van het intern toezicht voldoende tot uitdrukking kan komen.

Volgens de Inspectie is het voor intern toezichthouders bij alle bestuursvormen essentieel dat ze een goede balans vinden tussen voldoende onafhankelijkheid en zakelijkheid, en daarbij in staat zijn tot gepaste betrokkenheid om hun rollen van werkgever, controleur en klankbord adequaat te kunnen vervullen. Daarnaast is het volgens de Inspectie belangrijk dat de sectorraden (PO-raad en VO-raad) aan bestuursvormen waarin sprake is van een functionele scheiding extra aandacht geven. Zij dienen duidelijke richtlijnen te geven voor de wijze waarop deze besturen kunnen zorgen voor een cultuur en houding die de onafhankelijkheid van intern toezichthouders ondersteunt en die bijdraagt aan interne checks & balances.

De minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media heeft het onderzoek van de Inspectie voorgelegd aan de Tweede Kamer. Hij heeft daarbij aangegeven dat hij de uitkomsten van het onderzoek zal betrekken bij de beleidsontwikkeling over bestuurskracht en zal bespreken met de sectorraden.

Meer weten?
Heeft u vragen over dit onderwerp? Neem dan contact op met de advocaten van team Onderwijs.

februari 2019

19820 
Ik help u graag verder
Dirkje Mandigers
Advocaat
Meest gelezen
  • ‘Kopietje paspoort’
  • ‘Oude’ pandeigenaren versus nieuw...
  • ‘Recht op vergetelheid’ heeft geen...
  • “Als lekkerste getest” niet...
  • “Detachering” leerling is verwijdering

Website feedback

Wij stellen uw mening erg op prijs. Om uw ervaring te verbeteren vragen wij ongeveer 1 minuut van uw tijd om onze website te beoordelen.

You have Successfully Subscribed!