Cameratoezicht op de bouwplaats

Technologische ontwikkelingen in de bouw volgen elkaar in rap tempo op. Zo hebben wij eerder aandacht besteed aan de mogelijkheden van BIM. Cameratoezicht op de bouwplaats, al dan niet met een drone, is ook nieuw. Hiermee wordt de voortgang van een project gemonitord en wordt gekeken of het project qua tijd en kwaliteit nog op schema ligt. De visuele data die uit deze monitoring volgt, kan vervolgens in de toekomst worden gebruikt om projecten beter te begeleiden. Maar hoe verhoudt deze vorm van cameratoezicht zich tot de privacy-rechten van werknemers, ingeleend personeel en anderen die aanwezig zijn op de bouwplaats? Dronetoezicht is een moderne vorm van cameratoezicht. Door het inzetten van drones kunnen weliswaar bouwprojecten worden gemonitord maar tegelijkertijd kunnen werknemers hiermee ook in de gaten worden gehouden. Mag dat eigenlijk wel?

Arbeidsrecht: monitoring werknemer
Het monitoren van werknemers middels cameratoezicht is in beginsel niet toegestaan, tenzij voldaan wordt aan strenge voorwaarden. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft recent nogmaals bevestigd aan welke voorwaarden moet worden voldaan. Deze voorwaarden zijn:

  • Allereerst dient het voor de werknemer kenbaar te zijn dat hij door middel van cameratoezicht in de gaten wordt gehouden. De kenbaarheid zou kunnen blijken uit een in het bedrijf geldende regeling. Verder dient de mate waarin toezicht wordt gehouden voor de werknemer kenbaar te zijn. Ook de wijze waarop het toezicht plaatsvindt moet duidelijk zijn. In dit voorbeeld: het overvliegen van een drone.
  • Met het cameratoezicht moet een gerechtvaardigd doel worden nagestreefd. Niet ieder doel is tevens een gerechtvaardigd doel. Deze voorwaarde geldt om uiteindelijk een belangenafweging te kunnen maken tussen het belang van de werkgever dat met het toezicht is gediend en het belang van de werknemer op het recht op privacy. Daarbij speelt ook een rol of de werknemers wel in de gaten kunnen worden gehouden. Bijvoorbeeld door op verschillende tijdstippen te monitoren en doordat van de personen in beeld mogelijk alleen de helm in beeld is, kan het zijn dat de schending van de rechten van de werknemer gering zijn en daarmee geoorloofd. Echter dient altijd te worden afgewogen (én onderbouwd) welk doel wordt gediend met het cameratoezicht.
  • Verder geldt de proportionaliteitseis. De proportionaliteit wordt getoetst door de noodzaak en evenredigheid van de maatregel (het cameratoezicht) in het licht van het beoogde (gerechtvaardigde) doel te plaatsen. Simpelweg kan de vraag worden gesteld of dat het doel ook met een minder ingrijpend middel kan worden bereikt?

Indien aan deze voorwaarden wordt voldaan, is cameratoezicht toegestaan. De vraag is echter of dat de privacy van werknemers überhaupt wel in het geding is, indien middels een drone toezicht op een bouwproject wordt gehouden. Immers, de drone vliegt op een bepaalde hoogte en werknemers dragen beschermende kleding. Waaronder een helm waardoor zij niet of nauwelijks herkenbaar of identificeerbaar zijn. Het EHRM heeft in 2002 in een zaak over cameratoezicht op publieke plaatsen, opgemerkt dat het relevant kan zijn of dat degene die een beroep op schending van de privacy doet ook het doelwit van de monitoring is en of er derhalve wel sprake is van een inbreuk op het privéleven.

Tot slot is van belang dat wanneer de onderneming die cameratoezicht op werknemers inzet een ondernemingsraad (OR) heeft, de OR instemming moet verlenen voor het monitoren van de werknemers. Verleent de OR geen instemming dan kan de ondernemer de kantonrechter om vervangende toestemming vragen. Een besluit zonder de instemming van de OR of de toestemming van de kantonrechter is nietig, indien de OR binnen één maand nadat het besluit aan de OR bekend is geworden schriftelijk een beroep op de nietigheid doet.

Privacyrecht: privacybelang betrokkenen
Op 25 mei 2018 treedt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking. Met cameratoezicht worden ook persoonsgegevens verwerkt. Het opslaan en bewaren van camerabeelden waarop personen (betrokkenen) zichtbaar zijn, is namelijk een vorm van verwerking van persoonsgegevens. Derhalve moet worden beoordeeld of het cameratoezicht is toegestaan op grond van de AVG.

Anders dan het wettelijk kader van het arbeidsrecht, wordt via het privacyrecht ook rekening gehouden met de belangen van andere betrokkenen dan enkel werknemers. Denk ook aan ingeleend personeel, ZZP-ers maar ook derden die op de bouwplaats aanwezig zijn zoals leveranciers.

Verwerking van persoonsgegevens moet aan een aantal vereisten voldoen. Onder andere dient te worden beoordeeld of:

  • Er sprake is van een gerechtvaardigd belang. Hierbij dient, net als binnen het arbeidsrecht, het belang van degene die toezicht houdt (de aannemer), te worden afgewogen tegen het privacybelang van de betrokkene. Indien het doel is om bouwtoezicht te houden, is het de vraag of dit belang voorgaat op het privacybelang. Daarbij speelt ook een rol of het toezicht ook op een andere wijze kan worden uitgeoefend waarbij geen of minder persoonsgegevens worden verwerkt. Dat kan, namelijk via fysieke inspecties. Aan de andere kant is het van belang in hoeverre betrokkenen daadwerkelijk in beeld worden gebracht. Indien zij nauwelijks herkenbaar in beeld worden gebracht, is de inbreuk op de privacy weer kleiner. Het is dus afhankelijk van het geval of cameratoezicht is toegestaan.
  • Het cameratoezicht dient kenbaar te zijn.
  • De verwerking van persoonsgegevens moet noodzakelijk zijn: kan het toezicht niet plaatsvinden zonder verwerking van persoonsgegevens?
  • De verwerking van persoonsgegevens moet proportioneel zijn: kan het toezicht niet op een andere wijze plaatsvinden zodat minder persoonsgegevens worden verwerkt?

Verder wijzen wij erop dat de camerabeelden maar beperkt mogen worden bewaard, indien daarop personen te zien zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens gaat uit van een bewaartermijn van maximaal vier weken.

Daarnaast is van belang dat met degene die de beelden maakt, indien dit een externe partij betreft, een verwerkersovereenkomst wordt gesloten.

Indien een bepaling uit de AVG wordt overtreden gelden er sancties. Boetes kunnen oplopen tot 20 miljoen of 4% van de wereldwijde jaaromzet.

Wij wijzen er verder op dat er ook aanvullende regelgeving voor het gebruik van drones kan gelden. Zo kan het onder omstandigheden vereist zijn dat een vergunning voor het vliegen met een drone wordt aangevraagd of dat de vlieger over een vliegbrevet beschikt. In dit artikel hebben wij enkel de arbeidsrechtelijke en privacy rechtelijke implicaties belicht.

Heeft u vragen over cameratoezicht in het algemeen of dronetoezicht in het bijzonder? Neem dan contact op met onze teams Arbeidsrecht en/of Privacy.

April 2018

4350 
Ik help u graag verder
Maud Leenders
Advocaat
18263 
Ik help u graag verder
Monica Leenders
Advocaat
Meest gelezen
  • ‘Kopietje paspoort’
  • ‘Oude’ pandeigenaren versus nieuw...
  • “Als lekkerste getest” niet...
  • “Detachering” leerling is verwijdering
  • (Tucht)procedures en wijziging Wet BIG: meer...

Wij gebruiken cookies om u de beste online ervaring te bieden. Door akkoord te gaan, accepteert u het gebruik van cookies in overeenstemming met ons cookiebeleid.

Privacy Settings saved!
Privacy-instellingen

Wanneer u een website bezoekt, kan het informatie in uw browser opslaan of ophalen, meestal in de vorm van cookies. Beheer hier uw persoonlijke Cookie Services.

Deze cookies zijn nodig om de website te laten functioneren en kunnen niet worden uitgeschakeld in onze systemen.

In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Omwille van de prestaties gebruiken we Cloudflare als een CDN-netwerk. Hiermee wordt een cookie "__cfduid" opgeslagen om beveiligingsinstellingen per client toe te passen. Deze cookie is strikt noodzakelijk voor de beveiligingsfuncties van Cloudflare en kan niet worden uitgeschakeld.
  • __cfduid

Geen toestemming
Wel toestemming