Eén ziel, twee schuldeisers?

Het faillissement van een schuldenaar kan alleen worden uitgesproken als vaststaat dat hij meer dan één schuldeiser onbetaald laat (pluraliteitsvereiste) en de schuldenaar verkeert in de toestand te hebben opgehouden te betalen.

Het pluraliteitsvereiste volgt niet uit de wet, maar vloeit voort uit het doel van een faillissement. Een faillissement heeft tot doel het vermogen van de schuldenaar te verdelen onder zijn gezamenlijke schuldeisers. Voor maar één schuldeiser is de faillissementsprocedure niet bedoeld, aldus de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2017:488). De schuldeiser die het faillissement van zijn schuldenaar wil aanvragen, moet dus ten minste het bestaan van een andere vordering (de ‘steunvordering’) aannemelijk maken.

Over de vraag of inderdaad sprake is van meer dan één vordering op de schuldenaar, bestaat regelmatig discussie. In een uitspraak van de Rechtbank Overijssel van 30 oktober 2019 (ECLI:NL:RBOVE:2019:4626) ging het om de vraag of vorderingen van groepsvennootschappen (intercompany-vorderingen) als steunvordering kunnen dienen om zo tot de vereiste pluraliteit te komen. Intercompany-vorderingen kunnen eenvoudig als steunvordering worden ingediend. Dergelijke vorderingen blijken in principe uit de jaarrekening van een vennootschap. De jaarrekening wordt openbaar gepubliceerd en om die reden is het voor een schuldeiser eenvoudig om via deze weg een steunvordering te bemachtigen.

Intercompany-vordering als steunvordering
De Rechtbank Overijssel komt in onderhavige casus tot het oordeel dat vorderingen van vennootschappen waarmee de schuldenaar in een groep verbonden is, inderdaad als steunvordering kunnen dienen. Volgens de rechtbank is dit mogelijk omdat een vordering op een groepsvennootschap in beginsel een ‘gewone’ geldlening betreft. Daarom kan deze vordering naar haar aard worden gebruikt als steunvordering bij de faillissementsaanvraag.

De rechtbank verwijst daarbij nog naar een arrest van de Hoge Raad van 27 juni 2008 (ECLI:NL:HR:2008:BD1380). Daarin heeft de Hoge Raad bepaald dat vorderingen die pas bij liquidatie van de schuldenaar moeten worden voldaan, niet als steunvordering kunnen worden aangemerkt. Door het achterstellen van deze vordering ontstaat er pas een verplichting tot betaling op het moment van liquidatie van de vennootschap. In de zaak bij de Rechtbank Overijssel was van een dergelijke, achtergestelde vordering echter geen sprake. Met het bestaan van de intercompany-vordering was in dit geval dan ook aan het pluraliteitsvereiste voldaan.

Wat betekent dit?
Uit deze uitspraak blijkt dat intercompany-vorderingen in beginsel als steunvordering kunnen dienen. Er kan dus niet zonder meer van worden uitgegaan dat dit soort vorderingen door de rechtbank bij een faillissementsaanvraag buiten beschouwing worden gelaten. Dit is echter anders indien sprake is van een achtergestelde vordering.

In concernverhouding geen betaling verlangd
Naast een achtergestelde vordering, zal ook de vordering van een holding op een dochtermaatschappij (of andersom) niet bij de aanvraag worden meegenomen als kan worden aangetoond dat uit de concernverhouding blijkt dat geen betaling wordt verlangd.

Eerder is dit door het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch 1 maart 2011 beslist (ECLI:NL:GHSHE:2011:BV2217) Het Hof komt tot het oordeel dat uit het feit dat er een schuld bestaat aan een gelieerde vennootschap, ongeacht of deze is achtergesteld of niet, niet kan worden afgeleid dat de vennootschap in kwestie verkeert in de vereiste toestand te hebben opgehouden te betalen. Dit zal moeten afhangen van de aard van de schuld en onderliggende verhouding. Indien de schuldeiser-vennootschap geen betaling verlangt, kan daaruit deze toestand niet worden afgeleid.

Conclusie
Intercompany-vorderingen kunnen onder omstandigheden dus wel buiten de faillissementsaanvraag blijven. Dit zal wel moeten worden toegelicht. De schuldenaar zal moeten aantonen dat de vorderingen zijn achtergesteld of dat op andere gronden geen betaling vanuit de gelieerde vennootschap(pen) wordt verlangd.

Meer informatie
Wilt u meer informatie over de toelaatbaarheid van een steunvordering of meer informatie over het aanvragen van het faillissement van een schuldenaar in algemene zin? Voor meer informatie over deze onderwerpen kunt u contact opnemen met Merel Lentjes. U kunt uiteraard ook contact opnemen met een van de andere advocaten van ons team Insolventie & Herstructurering.

Februari 2020

6848 
Ik help u graag verder
Merel Lentjes
Advocaat
Meest gelezen
  • ‘Kopietje paspoort’
  • ‘Oude’ pandeigenaren versus nieuw...
  • ‘Recht op vergetelheid’ heeft geen...
  • “Als lekkerste getest” niet...
  • “Detachering” leerling is verwijdering

Website feedback

Wij stellen uw mening erg op prijs. Om uw ervaring te verbeteren vragen wij ongeveer 1 minuut van uw tijd om onze website te beoordelen.

You have Successfully Subscribed!