Privacy en alcohol- en drugsbeleid: een onverenigbare combinatie?

Privacy op de werkvloer is en blijft een veelbesproken onderwerp, ook na de inwerkingtreding van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), nu ruim 1 jaar geleden. In dit artikel bespreken wij de stand van zaken op dit moment ten aanzien van alcohol- en drugstesten op de werkvloer.

Alcohol- en drugstesten
Hoe belangrijk ook voor een effectief alcohol- en drugsbeleid, het uitvoeren van alcohol- of drugstesten op het werk lijkt op grond van de privacywetgeving vrijwel onmogelijk te zijn. De testgegevens vallen namelijk onder de categorie gezondheidsgegevens. Dit zijn bijzondere persoonsgegevens die in beginsel niet door de werkgever mogen worden verwerkt. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de privacy-toezichthouder, houdt strikt vast aan de geldende privacywetgeving.

De AP hanteert het standpunt dat uitvoering en verwerking van resultaten van alcohol- en drugstesten in het geheel niet is toegestaan. Ook niet met uitdrukkelijke (voorafgaande) toestemming van de werknemer. De AP onderbouwt dit standpunt met het argument dat de gezagsverhouding tussen werknemer en werkgever tot gevolg heeft dat toestemming voor testen op alcohol en drugs niet in vrijheid door de werknemer kan worden gegeven. Het uitvoeren en verwerken van testen is volgens de AP daarom slechts toegestaan, indien deze bevoegdheid expliciet bij wet aan de werkgever is toegekend. Uitzonderingen daargelaten (zoals de Wet Luchtvaart) ontbreekt dergelijke wetgeving.

Beklag werkgeversorganisaties
Werkgeversorganisaties MKB-Nederland en VNO-NCW hebben meermaals hun beklag gedaan bij de Tweede Kamer over de privacyregels. De huidige regelgeving is in hun ogen te beknellend voor werkgevers.

De organisaties hebben in dat kader ook aandacht gevraagd voor de onmogelijkheden rond het gebruik van alcohol- en drugstesten op de werkvloer. In sectoren waar men bijvoorbeeld werkt met gevaarlijke stoffen of machines dragen dergelijke testen juist bij aan zowel de veiligheid van eigendommen en personen binnen de onderneming als van omwonenden. Werkgevers zijn op grond van wetgeving immers ook verplicht om veiligheids- en gezondheidsmaatregelen te nemen voor werknemers en de onderneming in het algemeen.

Oplossing nabij?
Enkel een wetswijziging lijkt de strikte handhaving van de AP te kunnen doorbreken. De wetgever had de komst van de AVG kunnen aangrijpen om nadere regels te stellen ter zake alcohol- en drugstesten; die kans is helaas onbenut gelaten.

Tijdens het vragenuurtje op 28 mei 2019 is in de Tweede Kamer opnieuw aandacht besteed aan het testen van personeel op het gebruik van alcohol en/of drugs. Staatssecretaris Van Ark van SZW heeft aangegeven veiligheid op het werk topprioriteit te vinden en in dat kader op korte termijn gesprekken aan te zullen gaan met de werkgeversorganisaties. Na het zomerreces zal de Tweede Kamer hierover verder worden geïnformeerd. Het is nu dus wachten op de uitkomsten hiervan. Wij houden u natuurlijk op de hoogte van eventuele ontwikkelingen.

Meer informatie?
Dat alcohol- en drugstesten op dit moment niet zijn toegestaan laat onverlet dat een goed HR-beleid over alcohol en drugs nog steeds aan te raden is om ongeoorloofd gebruik van deze middelen voor of tijdens werktijd tegen te gaan. Het bieden van begeleiding door de bedrijfsarts kan hierin bijvoorbeeld een rol spelen. Onze specialisten van arbeidsrecht en privacy helpen u graag verder bij uw vragen over een alcohol- of drugsbeleid binnen uw organisatie.

Team Arbeidsrecht houdt u ook op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom het arbeidsrecht via de website en haar eigen showcasepagina op LinkedIn.

Augustus 2019

4350 
Ik help u graag verder
Maud Leenders
Advocaat
Meest gelezen
  • ‘Kopietje paspoort’
  • ‘Oude’ pandeigenaren versus nieuw...
  • “Als lekkerste getest” niet...
  • “Detachering” leerling is verwijdering
  • “Ik bewaar uw spullen wel totdat u heeft...

Wij gebruiken cookies om u de beste online ervaring te bieden. Door akkoord te gaan, accepteert u het gebruik van cookies in overeenstemming met ons cookiebeleid.

Privacy Settings saved!
Privacy-instellingen

Wanneer u een website bezoekt, kan het informatie in uw browser opslaan of ophalen, meestal in de vorm van cookies. Beheer hier uw persoonlijke Cookie Services.

Deze cookies zijn nodig om de website te laten functioneren en kunnen niet worden uitgeschakeld in onze systemen.

In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Omwille van de prestaties gebruiken we Cloudflare als een CDN-netwerk. Hiermee wordt een cookie "__cfduid" opgeslagen om beveiligingsinstellingen per client toe te passen. Deze cookie is strikt noodzakelijk voor de beveiligingsfuncties van Cloudflare en kan niet worden uitgeschakeld.
  • __cfduid

Geen toestemming
Wel toestemming