Wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen aangenomen

Het Wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen (Hierna: ‘het Wetsvoorstel’) is op 28 januari 2020 door de Tweede Kamer aangenomen. Het Wetsvoorstel dient ertoe de kwaliteit van het bestuur en toezicht bij stichtingen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen te verhogen. Het Wetsvoorstel zorgt onder meer voor minder belangenverstrengeling van het bestuur en de rechtspersoon, uniforme regelgeving met betrekking tot aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen bij onbehoorlijk bestuur alsmede de versoepeling van het ontslag van bestuurders en toezichthouders bij stichtingen.

De belangrijkste veranderingen
Tegenstrijdig belang
Met het wetsvoorstel komt er een regeling met betrekking tot het tegenstrijdig belang bij verenigingen, stichtingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen. In geval van een tegenstrijdig belang van een bestuurder met het belang van de vennootschap dient deze bestuurder zich te onthouden van de beraadslaging en besluitvorming over dat onderwerp.

Raad van Commissarissen
Het Wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid om een toezichthoudend orgaan (raad van commissarissen of raad van toezicht) in te stellen bij verenigingen, stichtingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen. Hoewel veel van deze rechtspersonen in de praktijk al een toezichthoudend orgaan hebben is hierover in de wet niets geregeld. Tot op heden is dit enkel geregeld voor de naamloze vennootschap (hierna: ‘nv’) en de besloten vennootschap (hierna: ‘bv’).

Monistisch stelsel
Als het Wetsvoorstel ook door de Eerste kamer wordt aangenomen en wordt verheven tot wet, is het mogelijk voor verenigingen, stichtingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen om te kiezen uit een one tier board (toezichthouders maken deel uit van het bestuur) of een two tier board (scheiding tussen bestuur en toezichthouders). Nu is dat alleen mogelijk bij de NV en de BV. Het voordeel van een one tier board is dat de toezichthouders nauw(er) betrokken zijn bij de dagelijkse gang van zaken. Het nadeel daarvan is dat toezichthouders daardoor mogelijk sneller aansprakelijk zijn.

Norm voor bestuurders en toezichthouders
Het Wetsvoorstel voorziet in een algemene norm waarbij de bestuurders en toezichthouders van verenigingen, stichtingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen moeten handelen in het belang van de rechtspersoon.

Aansprakelijkheid van bestuurders en toezichthouders
In geval van een faillissement zijn de bestuurders of commissarissen van een nv of bv hoofdelijk aansprakelijk voor het boedeltekort indien aannemelijk is dat de onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Deze regeling gaat met het Wetsvoorstel ook gelden voor alle stichtingen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen. Op dit moment geldt deze regeling alleen voor de stichting, vereniging, coöperatie of onderlinge waarborgmaatschappij die een onderneming drijft.

Beperking meervoudige stemrecht
Met het wetsvoorstel is het niet meer mogelijk dat bestuurders een meervoudige stem hebben. Een statutair bepaalde meervoudige stem is na inwerkingtreding van het wetsvoorstel nog 5 jaar geldig of tot de eerstvolgende statutenwijziging.

Belet- en ontstentenisregeling
Een belet- en ontstentenisregeling bepaalt wat er moet gebeuren in het geval een bestuurder tijdelijk of blijvend zijn taak niet kan uitvoeren. Met het Wetsvoorstel wordt het verplicht voor (bestaande) verenigingen, stichtingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen om een dergelijke regeling in de statuten op te nemen.

Ontslag bestuurder stichting
Net als bij de nv en bv zal met de komst van de nieuwe wet voor een bestuurder van een stichting met een arbeidsovereenkomst gelden dat deze geen ontslagbescherming meer geniet. Een bestuurder van een stichting kan dan voortaan (in de meeste gevallen) door het toezichthoudend orgaan ontslagen worden.

Uitbreiding ontslaggronden
Op dit moment is het lastig om een bestuurder van een stichting te ontslaan ook al functioneert deze niet. Op basis van het Wetsvoorstel worden de gronden waarop een stichtingsbestuurder kan worden ontslagen verruimd. Zo krijgt de rechter de mogelijkheid om een bestuurder te ontslaan op grond van verwaarlozing van zijn taak, gewichtige redenen en ingrijpende wijziging van omstandigheden waarvan het voortduren van zijn bestuurderschap in redelijkheid niet kan worden geduld.

Hoe nu verder?
Het Wetsvoorstel moet nog door de Eerste Kamer worden goedgekeurd en het is nog niet bekend wanneer de wet in werking zal treden. Het is daarom verstandig om de ontwikkelingen omtrent het Wetsvoorstel goed in de gaten te houden. Bestuurders en toezichthouders dienen er bovendien rekening mee te houden dat na het van kracht worden van de nieuwe wet de statuten mogelijk moeten worden aangepast.

Ons team Fusies & Overnames zal het verdere wetgevingsproces ten aanzien van dit wetsvoorstel op de voet (blijven) volgen.

Meer informatie
Wilt u meer weten over het Wetsvoorstel? Neem dan contact op met Dirkje Mandigers of één van de andere advocaten van ons team Fusies & Overnames.

Februari 2020

19820 
Ik help u graag verder
Dirkje Mandigers
Advocaat
Meest gelezen
  • ‘Kopietje paspoort’
  • ‘Oude’ pandeigenaren versus nieuw...
  • ‘Recht op vergetelheid’ heeft geen...
  • “Als lekkerste getest” niet...
  • “Detachering” leerling is verwijdering

Website feedback

Wij stellen uw mening erg op prijs. Om uw ervaring te verbeteren vragen wij ongeveer 1 minuut van uw tijd om onze website te beoordelen.

You have Successfully Subscribed!