De zaak Nouri: juridische aspecten 2

Het is ruim een jaar geleden dat voetballer Nouri tijdens een oefenduel in het Oostenrijkse Hippach getroffen werd door hartritmestoornissen. Vijf dagen na deze gebeurtenis, op 13 juli 2017, werd bekend dat Nouri aan het voorval ernstige en blijvende hersenschade had opgelopen. De aandacht richtte zich daarna al spoedig op de vraag of er bij zijn behandeling op het voetbalveld wel adequaat te werk was gegaan. In kringen van artsen was de mening te horen dat te laat was begonnen met reanimatie. De Volkskrant haalde in een artikel van 2 december j.l. (‘Waken bij Abdelhak’) vijf medisch specialisten aan die onafhankelijk van elkaar hun twijfels uitspraken over de wijze van hulpverlening. Zij wensten, waarschijnlijk wegens de gevoeligheid van de kwestie en de daarbij spelende publiciteit, overigens meestal anoniem te blijven.

Begin januari 2018 verscheen het bericht in de krant (NRC Handelsblad, ‘Familie Nouri neemt letselschadeadvocaat in de arm’) dat in april 2014, tijdens een medische keuring, bij Nouri een hartafwijking was geconstateerd. Het krantenartikel vermeldde eveneens dat geen extern onderzoek had plaatsgevonden naar de zorg die Ajax, in het bijzonder diens clubarts, op het veld aan Nouri had verleend. Een reden van het uitblijven van onderzoek was dat Ajax bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg geen melding had gemaakt van een ‘calamiteit’. De regel is dat er na een dergelijke melding op verzoek van de Inspectie een onderzoek plaatsvindt naar de oorzaak/oorzaken van de gebeurtenis door de zorgaanbieder (melder), of door de Inspectie zelf. Doel hiervan is om de oorzaak, dan wel oorzaken, van de calamiteit, op te sporen, om maatregelen te kunnen nemen om de kwaliteit van de zorg te verbeteren en herhaling zoveel mogelijk te voorkomen.

Het artikel in NRC Handelsblad haalde hierbij een hoogleraar cardiologie aan (hoofd afdeling cardiologie Leids Universitair Medisch Centrum) die het belang van transparantie onderstreepte: “Een professionele club als Ajax zou dit incident moeten laten onderzoeken en openheid moeten geven over de uitkomsten. Zo kan de club er zelf van leren, net als andere medische professionals.”

Het is, af te leiden uit de media, vooral een gebrek aan transparantie van de zijde van Ajax geweest, óók jegens de familie van Nouri, dat Nouri’s familie heeft doen besluiten de zaak juridisch te laten uitzoeken met hulp van een advocaat. Het resultaat is inmiddels bekend: Ajax heeft eind juni jl. aansprakelijkheid erkend, nadat het bij twee artsen een ‘third opinion‘ had gevraagd over de handelswijze bij het incident en van dezen te horen had gekregen dat er wel degelijk fouten waren gemaakt. Bijzonder om te vermelden is dat één van de beide geraadpleegde artsen de hiervoor genoemde Leidse cardioloog is. Uit zijn eerdere woorden tegenover NRC Handelsblad (zie het aangehaalde citaat) was mogelijk al enige twijfel af te leiden over de vraag of de behandeling van Nouri wel goed was verlopen, en daarmee – impliciet – ook over de juistheid van het door Ajax en zijn medische adviseurs ingenomen standpunt (o.a. in het kader van een ‘second opinion‘) dat Nouri goed was behandeld.

In een eerdere bespreking van de zaak Nouri gingen wij al in op de verschillende vragen die deze casus vanuit juridisch oogpunt doet oproepen. Eén daarvan was of Ajax inderdaad niet, als een ‘zorgaanbieder’ in de zin van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), een calamiteitenmelding bij de Inspectie had moeten doen. Er leek, gelet op het doel van de Wkkgz (kwaliteitswaarborging en -verbetering), veel voor te zeggen om het begrip ‘zorgaanbieder’ in deze wet zodanig (ruim) te interpreteren dat ook Ajax daaronder zou zijn te begrijpen. De club heeft immers sportartsen in dienst, en maakt wellicht ook gebruik van de diensten van andere, ‘ingehuurde’ artsen voor bijvoorbeeld medische keuringen.

Verzoek tot calamiteitenonderzoek
Inmiddels heeft de Inspectie, op 29 juni jl., Ajax verzocht om een calamiteitenonderzoek te doen naar de behandeling van Nouri op het Oostenrijkse voetbalveld. Hieruit is af te leiden dat de Inspectie Ajax als een ‘zorgaanbieder’ beschouwt. Hiermee rijst overigens ook de vraag of Ajax nog een bestuurlijke boete van de Inspectie kan verwachten wegens het niet melden van de calamiteit, ook al vond deze in Oostenrijk plaats. Eerdere – tuchtrechtelijke – jurisprudentie duidt erop dat de Nederlandse (kwaliteits)wetgeving Nederlandse zorgverleners die zich in het buitenland bevinden in beginsel ‘op de voet volgt’ (uitspraak van het Centraal Tuchtcollege inzake een Nederlandse arts op wandelvakantie in Nepal die weigerde hulp te bieden aan een gevallen landgenote).

WKKGZ en Gedragscode Openheid Medische Incidenten (GOMA)
Een belangrijk aspect is hiernaast vooral de manier waarop Ajax met de gebeurtenis is omgegaan. Naar derden toe dienen de regels inzake geheimhouding van medische gegevens te worden gerespecteerd, wat bij de berichtgeving tot beperkingen noopt. Tegenover de direct betrokkenen – de familie van Nouri, met name Nouri’s vertegenwoordiger; later ook de advocaat van de familie – is er daarentegen ruimte, en tegelijkertijd een plicht, om na een incident op een open manier te communiceren. De Wkkgz bevat de regel dat de patiënt/cliënt, diens vertegenwoordiger of nabestaanden over een incident moeten worden geïnformeerd, en dat in het medisch dossier de aard en toedracht van het incident moeten worden gedocumenteerd, evenals het tijdstip ervan en de erbij betrokken zorgverleners. Soortgelijke verplichtingen zijn opgenomen in de GOMA en in richtlijnen van de medische beroepsgroep (KNMG). Wat betreft het aanbieden van excuses, het erkennen van fouten, het erkennen van aansprakelijkheid (goed te onderscheiden van het erkennen van fouten) en het bevorderen van een voortvarende claimbehandeling (door de aansprakelijkheidsverzekeraar) laat een uitspraak van het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg van 8 maart 2018 op duidelijke wijze zien wat van de zorgaanbieder/de zorgverlener kan worden verlangd.

Onderdeel van de transparantieplicht is eveneens dat aan de patiënt/cliënt of andere daartoe bevoegden, zoals een (gemachtigde) advocaat van de patiënt/cliënt, inzage wordt verleend in de beschikbare medische gegevens, zoals de gegevens die zijn opgenomen in het medisch dossier, zij het met uitzondering van gegevens die de privacy van een derde zouden kunnen schenden (denk bijvoorbeeld aan gegevens over een familielid van de patiënt/cliënt).

Het is niet mogelijk om, zonder uit de eerste hand over alle feiten geïnformeerd te zijn, voor de casus Nouri te beoordelen of de hiervoor geschetste (gedrags)regels door Ajax wel steeds zijn gevolgd. De berichtgeving in de media geeft wel enige aanleiding tot twijfel. Het is in ieder geval van belang dat van incidenten als het onderhavige wordt geleerd. Ook van belang is om te weten dat de regels in de Wkkgz inzake incidenten (inclusief de ernstige vorm daarvan, de calamiteiten) een ruim toepassingsbereik hebben. Ook sportverenigingen zoals Ajax die medische zorg (doen) verlenen vallen er in beginsel onder.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel, neemt u dan contact op met Team Zorg.

 

782 
Ik help u graag verder
Rankie ten Hoopen
Juridisch medewerker
Meest gelezen
  • ‘Kopietje paspoort’
  • ‘Oude’ pandeigenaren versus nieuw...
  • “Als lekkerste getest” niet...
  • “Detachering” leerling is verwijdering
  • (Te) creatief met dividend: omzetting in een lening

Wij gebruiken cookies om u de beste online ervaring te bieden. Door akkoord te gaan, accepteert u het gebruik van cookies in overeenstemming met ons cookiebeleid.

Privacy Settings saved!
Privacy-instellingen

Wanneer u een website bezoekt, kan het informatie in uw browser opslaan of ophalen, meestal in de vorm van cookies. Beheer hier uw persoonlijke Cookie Services.

Deze cookies zijn nodig om de website te laten functioneren en kunnen niet worden uitgeschakeld in onze systemen.

In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Omwille van de prestaties gebruiken we Cloudflare als een CDN-netwerk. Hiermee wordt een cookie "__cfduid" opgeslagen om beveiligingsinstellingen per client toe te passen. Deze cookie is strikt noodzakelijk voor de beveiligingsfuncties van Cloudflare en kan niet worden uitgeschakeld.
  • __cfduid

Geen toestemming
Wel toestemming