Skip to main content

Onze samenleving digitaliseert steeds verder. Sinds het begin van de coronapandemie heeft het aantal bestellingen bij webwinkels een grote vlucht genomen. Volgens de cijfers van de Thuiswinkel Markt Monitor steeg het aantal online aankopen in 2020 met 27% naar 335 miljoen. De bescherming van consumenten bij online aankopen wordt dan ook steeds belangrijker. Nu al moeten webwinkels aan een groot aantal informatieplichten voldoen als zij hun producten online willen aanbieden. De Hoge Raad heeft op 12 november 2021 een arrest gewezen over de gevolgen als een webwinkel niet voldoet aan deze informatieplichten. In dit blog gaan wij hier nader op in.

Informatieplichten voor webwinkels

Verkopers die hun producten online aan consumenten aanbieden, zijn verplicht om de consument voorafgaand aan de koop van een product te informeren over de verschillende rechten en plichten van de consument. Zo moet de verkoper de consument er bijvoorbeeld uitdrukkelijk op wijzen dat de consument bij het plaatsen van een bestelling een betaalverplichting aangaat. Daarnaast moet de verkoper de consument informeren dat de consument het recht heeft om een aankoop binnen 14 dagen kosteloos en zonder opgave van redenen te ontbinden.

De informatie die door de verkoper moet worden verstrekt, wordt in veel gevallen aangemerkt als essentiële informatie. Verwacht wordt namelijk dat de consument deze informatie nodig heeft om een voldoende geïnformeerd besluit te nemen of hij een product al dan niet wil kopen. Het achterwege laten van dergelijke essentiële informatie kan leiden tot de conclusie dat de verkoper zich schuldig heeft gemaakt aan een misleidende handelspraktijk of anderszins niet aan zijn verplichten heeft voldaan.

Ambtshalve toetsing door rechters en ambtshalve oplegging van sancties

Lange tijd was onduidelijk hoe rechters moesten omgaan met de vraag of verkopers aan hun informatieplichten hadden voldaan en wat de gevolgen waren als dit niet het geval was. Het arrest van de Hoge Raad van 12 november 2021 heeft aan deze onduidelijkheid een einde gemaakt. Sinds het arrest van de Hoge Raad zijn rechters gehouden om ambtshalve te toetsen of een verkoper aan zijn informatieplichten heeft voldaan en dienen zij ambtshalve sancties op te leggen indien dit niet het geval is. Het maakt dus niets meer uit of een consument in een procedure het standpunt inneemt dat hij gebrekkig is geïnformeerd. Ook als de consument dit argument niet aanvoert, dan is de rechter verplicht om te controleren of de consument de beschikking had over de voor aankoop van het product noodzakelijke informatie.

Als de rechter tot de conclusie komt dat de verkoper niet heeft voldaan aan zijn informatieplichten, dan dient hij hieraan ambtshalve een sanctie te verbinden. Deze sanctie kan bestaan uit een (gedeeltelijke) vernietiging van de overeenkomst, maar bijvoorbeeld ook uit het verlengen van de herroepingstermijn voor de consument of het oordeel dat de consument bepaalde kosten niet is verschuldigd.

De rechter mag deze sancties ook toepassen als een consument niet is verschenen in de procedure. Echter, als een consument niet is verschenen en de rechter wil (ambtshalve) de sanctie van vernietiging van de koopovereenkomst toepassen, dan mag deze vernietiging niet verder gaan dan een gedeeltelijke vernietiging bestaande in een vermindering van de verplichtingen van de consument. Hoe dit precies vorm krijgt, zal op een later moment moeten blijken.

Hoe nu verder?

Uit het arrest van de Hoge Raad blijkt dat rechters een steeds actievere rol krijgen in de bescherming van consumenten bij online aankopen. Het is dan ook van groot belang dat u de informatievoorziening op uw website goed op orde heeft. Indien bepaalde informatie ontbreekt, dan kan dit gevolgen hebben voor uw vordering in een eventuele gerechtelijke procedure.

Of het voldoende is om de noodzakelijke informatie (gedeeltelijk) in de algemene voorwaarden op te nemen, is overigens nog niet duidelijk. Het Europese Hof van Justitie buigt zich momenteel over deze vraag. Op het moment dat het Hof hierover duidelijkheid verschaft, zullen wij u hierover uiteraard informeren.

Heeft u hulp bij de informatievoorziening op uw website, de inrichting van uw bestelproces of heeft u behoefte aan een onafhankelijke audit? Neem dan contact op met Mayke Linssen of een van de andere specialisten van het Team Commerciële Contracten.

December 2021