Skip to main content

De Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) biedt een wettelijke mogelijkheid om buiten een faillissementssituatie of een surseance van betaling een dwangakkoord aan te bieden aan de schuldeisers van een bedrijf dat in financiële moeilijkheden verkeert. Wanneer een bedrijf voorziet dat verplichtingen niet meer kunnen worden nagekomen, kan de WHOA uitkomst bieden.

De regeling is bedoeld om op zichzelf gezonde bedrijven financieel te herstructureren zonder dat het bedrijf failleert. Het betreft een relatieve nieuwe regeling die per 1 januari 2021 van kracht is. De WHOA biedt bedrijven de mogelijkheid om vrijwel alle schuldeisers te binden aan een akkoord dat strekt tot sanering van de drukkende schuldenlast. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een bancaire financier en de belastingdienst. Daartoe worden schuldeisers in klassen ingedeeld en mogen zij stemmen over het akkoord. Als voldoende schuldeisers instemmen, raken alle bij het akkoord betrokken schuldeisers daaraan gebonden. Ook de schuldeisers die tegen het akkoord stemden. Daarvoor is wel een beslissing van de rechtbank – een homologatie van het akkoord – vereist.

Uitgezonderde groep schuldeisers

Een belangrijke groep schuldeisers is uitgezonderd van de WHOA. Rechten van werknemers in dienst van het betreffende bedrijf die voortvloeien uit arbeidsovereenkomsten kunnen niet in een dergelijk akkoord worden betrokken. Een personele reorganisatie kan met de WHOA dus niet worden bereikt; werknemers blijven volledig buiten schot.

Achterstallige pensioenpremies

Recent was in de rechtspraak de vraag aan de orde of achterstallige pensioenpremies die de werkgever moet betalen aan een bedrijfstakpensioenfonds wel in een akkoord onder de WHOA kunnen worden betrokken. Het gaat hier namelijk niet om een vordering van een werknemer, maar om een vordering van het bedrijfstakpensioenfonds. Bepaalde bedrijfstakken zijn verplicht om zich bij een dergelijk fonds aan te sluiten. De werkgever moet dan aan het bedrijfstakpensioenfonds voor zijn werknemers pensioenpremies afdragen en het fonds regelt op haar beurt de pensioenvoorziening.

Is de WHOA wel of niet van toepassing?

Toen een werkgever probeerde om achterstallige pensioenpremies mee te nemen in een akkoord onder de WHOA, stak het bedrijfstakpensioenfonds Stichting Pensioenfonds Horeca & Catering daar een stokje voor. Bij de rechtbank stelde het bedrijfstakpensioenfonds zich op het standpunt dat de WHOA niet van toepassing is op aan het bedrijfstakpensioenfonds verschuldigde pensioenpremies. Daarbij verwees zij naar de uitzondering dat de WHOA niet van toepassing is op rechten van werknemers in dienst van de schuldenaar die voortvloeien uit arbeidsovereenkomsten. De rechtbank legde deze vraag voor aan ons hoogste rechtscollege, de Hoge Raad.

Uitspraak van De Hoge Raad

De Hoge Raad heeft nu geoordeeld dat achterstallige pensioenpremies niet door middel van een akkoord onder de WHOA kunnen worden gesaneerd. Dat komt omdat de uitzondering van werknemers zowel ziet op rechten van werknemers als verplichtingen van de werkgever jegens werknemers. Pensioen is een arbeidsvoorwaarde en de pensioenovereenkomst vormt onderdeel van de arbeidsverhouding tussen de werknemer en de werkgever. Ook bij (verplichte) deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds is in de regel sprake van een pensioenovereenkomst. Het gaat in deze gevallen dan ook om verplichtingen die voortvloeien uit een arbeidsovereenkomst.

Bescherming van werknemers

Deze uitspraak van de Hoge Raad biedt bedrijfstakpensioenfondsen bescherming tegen het niet kunnen innen van pensioenpremies, terwijl daar wel een pensioenverplichting jegens werknemers tegenover staat. Daarmee worden indirect ook de werknemers beschermd. Voor bedrijven in financiële moeilijkheden is het van belang om goed na te denken welke vorm van reorganisatie nodig is om het hoofd te bieden aan een drukkende schuldenlast. De WHOA biedt geen alternatief voor een personele reorganisatie of hoog opgelopen personeelskosten. Dat geldt niet alleen voor bijvoorbeeld uit te betalen salarissen of vakantiegeld, maar dus ook voor pensioenverplichtingen.

 

Wilt u meer informatie?

Wilt u meer informatie over dit onderwerp dan kunt u contact opnemen met Jeffrey van Nuland of heeft u andere vragen, neem dan contact op met ons team Pensioen of Arbeidsrecht.

 

Mei 2022