Skip to main content

De Europese Commissie heeft op 7 december 2017 aangekondigd dat zij een aanmaningsbrief naar de Nederlandse Staat heeft gestuurd, omdat zij van oordeel is dat de Nederlandse woningcorporaties de Europese aanbestedingsrichtlijn ten onrechte niet naleven bij de gunning van opdrachten voor werken, leveringen en diensten. De Europese aanbestedingsrichtlijn is in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd via de Aanbestedingswet 2012 (hierna: “Aanbestedingswet”). De aanmaningsbrief is een opmaat naar een inbreukprocedure tegen de Nederlandse Staat bij het Europese Hof van Justitie.

De discussie of woningcorporaties zijn aan te merken als zogenaamde publiekrechtelijke instellingen in de zin van de Aanbestedingswet is niet nieuw. Deze discussie is opgelaaid als gevolg van de herziening van de Woningwet per 1 juli 2015, waardoor de mogelijkheden van de (centrale) overheid om invloed uit te oefenen op beleid bij woningcorporaties is toegenomen. Een publiekrechtelijke instelling is, heel kort gezegd, een instelling die in belangrijke mate afhankelijk onder invloed staat van de overheid of een (andere) publiekrechtelijke instelling als gevolg van financiering, toezicht op beheer of aangewezen bestuursleden.

Doorslaggevend voor het antwoord op de vraag of woningcorporaties zijn aan te merken als publiekrechtelijke instellingen is of het overheidstoezicht op het beheer van de corporatie zodanig is dat de overheid invloed kan uitoefenen tot op het niveau van het plaatsen van opdrachten door de woningcorporatie. Hoewel de Nederlandse regering en Aedes menen dat de overheid geen directe invloed heeft op aanbestedingen en zij het aannemen van een aanbestedingsplicht principieel onjuist acht, kan daarover zeker ook anders worden gedacht. Zo heeft het Europese Hof van Justitie van Franse woningcorporaties, zogenoemde HLM-vennootschappen, die de nodige gelijkenissen kennen met de huidige Nederlandse woningcorporatie, in 2001 geoordeeld dat deze zijn aan te merken als een publiekrechtelijke instelling. Naar onze verwachting zal de Nederlandse regering zich niet zonder slag of stoot neerleggen bij het standpunt van de Commissie.

Op dit moment is de concrete klacht van de Europese Commissie nog niet bekend. Onze teams Aanbestedingsrecht, Mededingingsrecht & Staatsteun en Woningcorporaties werken nauw samen en houden u van de ontwikkelingen op de hoogte.